Schoonmaken met baking soda, alles wat je moet weten

Baking soda, ook wel bekend als natriumbicarbonaat of zuiveringszout, is een mild schuurmiddel dat je in huis voor veel klussen kunt gebruiken. Je haalt er vuil, vlekken, aangekoekte resten en lichte vetspetters mee weg, en het neemt nare geurtjes op. Kalk lost baking soda niet op: daarvoor heb je een zuur middel nodig, zoals schoonmaakazijn. Tegen een dikke vetlaag werkt soda beter. Gevaarlijk is baking soda bij normaal gebruik niet, maar meng het niet met azijn, want dan heffen ze elkaar op.

Hieronder lees je wat je met baking soda schoonmaakt, hoe je een pasta maakt en wat je er beter niet mee doet.

Is zorgen voor anderen jouw ding en wil je schoonmaken als beroep? Bekijk dan onze thuiszorg vacatures.

Wat is baking soda?

Baking soda is natriumbicarbonaat, een wit poeder dat licht basisch is. Het heet ook zuiveringszout, bicarbonaat of baksoda. In de keuken is het een rijsmiddel voor deeg, met het E-nummer E500. Om schoon te maken werkt het op twee manieren: de fijne korreltjes schuren zacht, en omdat het licht basisch is, maakt het vuil en een beetje vet los.

Het verschil tussen baking soda, soda en bakpoeder

De namen lijken op elkaar, maar het zijn drie verschillende middelen:

• Baking soda (natriumbicarbonaat) is mild. Het werkt tegen vlekken, aanslag, aangekoekte resten en geurtjes.
• Soda (natriumcarbonaat, ook huishoudsoda of sodakristallen) is veel sterker basisch en lost vet goed op. Werk ermee met handschoenen en houd het uit je ogen.
• Bakpoeder is baking soda met een zuur en wat zetmeel erbij, bedoeld om te bakken. Om schoon te maken werkt het minder goed, omdat het zuur een deel van de baking soda al opheft.

Wil je de keuken schoonmaken met soda, gebruik dan een sopje van een eetlepel soda per liter heet water. Voor vlekken en aanslag is baking soda de zachtere keus.

Voordelen van het gebruik van baking soda bij het schoonmaken

Een van de grootste voordelen van baking soda is dat het een mild en veilig alternatief is voor agressieve schoonmaakmiddelen. In tegenstelling tot veel commerciële schoonmaakmiddelen bevat baking soda geen chemicaliën die schadelijk zijn voor de gezondheid of het milieu. Bovendien is baking soda relatief goedkoop en gemakkelijk verkrijgbaar, waardoor het een kosteneffectieve oplossing is voor schoonmaakbehoeften.

Een ander voordeel van baking soda is dat het een veelzijdig schoonmaakmiddel is voor een breed scala aan oppervlakken en materialen. Het kan worden gebruikt om vet en vuil van keukenoppervlakken, badkamertegels en tapijten te verwijderen, en kan zelfs helpen om nare geurtjes te neutraliseren.

Baking soda heeft ook grenzen. Het lost geen kalk op, het ontsmet niet en tegen een dikke vetlaag is het te zwak. Voor die klussen kies je een ander middel. Welk middel dat is, lees je verderop bij de alternatieven.

Verschillende manieren om baking soda te gebruiken bij het schoonmaken

Er zijn verschillende manieren waarop je baking soda kunt gebruiken om je huis schoon te maken. Eén manier is om baking soda te gebruiken als allesreiniger voor keukenoppervlakken, badkamermeubels en andere oppervlakken. Meng simpelweg een paar eetlepels baking soda met water om een pasta te maken en breng deze aan op het oppervlak dat je wilt schoonmaken. Laat het een paar minuten inwerken en veeg het vervolgens schoon met een vochtige doek.

Wil je een allesreiniger zelf maken voor in een plantenspuit? Los een eetlepel baking soda op in een halve liter warm water en doe er een paar druppels afwasmiddel bij. Neem het oppervlak daarna af met een vochtige doek, anders blijft er een wit waasje achter.

Een andere manier om baking soda te gebruiken is als ontgeurder. Plaats een kommetje baking soda in de koelkast of vriezer om geurtjes te neutraliseren, of strooi het op tapijten voordat je gaat stofzuigen om nare geurtjes te verwijderen. Laat het op het tapijt minstens een kwartier liggen. Het kommetje in de koelkast vervang je ongeveer elke maand. Lees ook alles over koelkast schoonmaken.

Tot slot kan baking soda ook worden gebruikt om aangebrande pannen schoon te maken. Meng een paar eetlepels baking soda met warm water en laat dit een paar uur in de pan staan voordat je het afspoelt. Dit zal helpen om de aangebrande resten los te weken en de pan weer schoon te maken. Doe dit niet in een pan van aluminium, want die kan verkleuren. Meer methodes lees je bij aangebrande pannen schoonmaken.

Wat kun je schoonmaken met baking soda?

• Aanrecht en tegels achter het fornuis: strooi wat baking soda op een vochtige spons, wrijf over vlekken en vetspetters en neem na met een schone doek.
• Aangekoekte afwas: laat ovenschalen en borden met aangekoekte resten weken in heet water met een eetlepel baking soda. Daarna ga je gewoon verder met afwassen met de hand.
• Thee- en koffieaanslag: wrijf mokken en theepotten in met een pasta van baking soda en spoel ze goed na. Meer tips lees je bij theeaanslag verwijderen.
• Ovenruit en ovenschalen: laat een pasta een halfuur intrekken en veeg hem weg met een vochtige doek. Tegen ingebrand vet in de oven is baking soda te zwak.
• Gootsteen en wastafel: strooi wat baking soda in de bak, schrob met een zachte spons en spoel na.
• Wasmachine: een half kopje baking soda in de lege trommel, op de hoogste temperatuur, helpt tegen zeepresten en vuil. Lees alles over wasmachine schoonmaken met baking soda.
• Tapijt, matras en bank: strooi baking soda over de stof, laat het minstens een kwartier liggen en zuig het op. Dat helpt tegen nare geurtjes. Probeer het eerst uit op een plek die niet opvalt.
• Bad, douche, voegen en wc: lees hieronder bij de badkamer.

Baking soda pasta maken: verhouding en inwerktijd

Een pasta van baking soda maak je door drie delen baking soda te mengen met één deel water. Roer tot je een smeerbare pasta hebt, zo dik als tandpasta. Is hij te droog, doe er dan een paar druppels water bij. Zo gebruik je de pasta:

1. Smeer de pasta met een vochtige spons of doek op de vlek of de aanslag.
2. Laat hem intrekken: 10 tot 15 minuten bij lichte vlekken, tot een halfuur bij aangekoekt vuil. Op een ovenschaal of bakplaat mag hij een nacht blijven zitten.
3. Wrijf met een zachte spons in kleine rondjes.
4. Neem alles af met een schone, vochtige doek en droog na. Zo blijft er geen wit laagje achter.

Voor grotere oppervlakken, zoals het aanrecht of de binnenkant van de koelkast, is een sopje handiger. Los daarvoor twee eetlepels baking soda op in een liter warm water.

Ontvetten met baking soda

Baking soda is licht basisch en lost daardoor een beetje vet op. Lichte vetspetters op het aanrecht, de kookplaat of de tegels achter het fornuis krijg je er goed mee weg. Strooi wat baking soda op een vochtige spons, wrijf over het vet en neem na met een schone doek. Voor een vette pan of ovenschaal doe je een eetlepel baking soda en een scheutje afwasmiddel in heet water. Laat de pan daarin een halfuur weken.

Bij een dikke, kleverige vetlaag, zoals op het filter van de afzuigkap of in een frituurpan, is baking soda te zwak. Dan is soda de betere ontvetter: dat is veel sterker basisch en lost vet echt op. Los een eetlepel soda op in een liter heet water en draag handschoenen. Een mildere keus is een sopje met afwasmiddel of groene zeep.

Tips voor het gebruik van baking soda bij het schoonmaken

Er zijn enkele handige tips die je kunt gebruiken wanneer je baking soda gebruikt bij het schoonmaken van je huis. Ten eerste is het belangrijk om te onthouden dat baking soda een mild schuurmiddel is, dus gebruik het niet op delicate oppervlakken of materialen. Test het altijd eerst op een klein, onopvallend gebied voordat je het op een groter oppervlak aanbrengt. Welke oppervlakken je beter overslaat, lees je hieronder.

Een andere tip is om baking soda niet te mengen met zure stoffen, zoals azijn of citroensap. Het bruist wel, maar dat bruisen is het zuur en de baking soda die elkaar opheffen. Wat overblijft, maakt minder goed schoon dan elk middel apart. Gebruik ze daarom na elkaar en spoel ertussen na.

Neem na het schoonmaken altijd na met schoon water. Baking soda die opdroogt, laat een wit laagje achter waar nieuw vuil aan blijft plakken.

Tot slot, zorg ervoor dat je baking soda op een droge plaats bewaart en niet in vochtige omstandigheden laat staan. Anders kan het gaan klonteren en moeilijker te gebruiken worden. Bewaar het daarom in een goed gesloten pot of doos.

Ben jij goed in schoonmaken en wil je werk dat écht verschil maakt? Kijk dan eens naar werken als huishoudelijke hulp.

Wat mag je niet schoonmaken met baking soda?

Baking soda is mild, maar niet voor alles geschikt. Gebruik het liever niet op:

• Aluminium: pannen, bakvormen en kozijnen van aluminium kunnen donker verkleuren of dof worden.
• Gepolijst natuursteen, zoals marmer: de korreltjes kunnen de glanslaag dof maken.
• Hout met een lak-, olie- of waslaag: schuren beschadigt de beschermlaag.
• Hoogglans, acryl en kunststof met een glanslaag: daar kun je doffe plekjes en krasjes krijgen.
• Goud, verguld en goudkleurige randen: het dunne laagje slijt erdoor.
• Beeldschermen en glas met een coating, zoals brillenglazen: de coating kan krassen.
• Wol en zijde: in de was kan baking soda deze stoffen aantasten.
• Ramen en spiegels: baking soda laat een witte waas achter. Een sopje met een scheutje afwasmiddel werkt beter. Lees onze tips voor streeploos schone ramen.

Twijfel je, probeer het dan eerst uit op een plek die niet opvalt.

Baking soda voor een schone en frisse badkamer

Baking soda is een veelzijdig schoonmaakmiddel dat goed werkt in de badkamer. Je haalt er zeepresten, vuil, een grauwe waas en nare geurtjes mee weg zonder agressieve schoonmaakmiddelen te gebruiken. Kalkaanslag lost baking soda niet op: daarvoor gebruik je schoonmaakazijn of citroenzuur. Hoeveel azijn je nodig hebt, lees je bij de verhouding schoonmaakazijn en water.

Voor het schoonmaken van de wastafel, douche en tegels maak je een pasta van baking soda door een paar eetlepels baking soda te mengen met een beetje lauwwarm water. Breng dit mengsel aan met een vochtige spons, laat het even intrekken en spoel het af met schoon water. Verkleurde voegen schrob je met dezelfde pasta en een oude tandenborstel. Lees hoe je gele voegen in de badkamer schoonmaakt. Voor je badkuip werkt het net zo: alles over bad schoonmaken met baking soda lees je in onze handleiding.

Ook de wc kun je met baking soda schoonmaken. Strooi een paar eetlepels in de pot en onder de rand, laat het een kwartier intrekken, schrob met de wc-borstel en spoel door. Dat helpt tegen vuil en geurtjes. Kalk en urinesteen verwijder je met schoonmaakazijn of citroenzuur. Giet de azijn er niet meteen achteraan: het bruist wel, maar de middelen heffen elkaar dan op. Alle stappen lees je bij wc schoonmaken.

Lees meer over je badkamer schoonmaken in ons artikel over zeepresten verwijderen in je badkamer.

Is baking soda gevaarlijk?

Nee, bij normaal gebruik in huis is baking soda niet gevaarlijk. Het is hetzelfde middel dat je als rijsmiddel in deeg gebruikt. Het staat ook niet te boek als gevaarlijke stof: er staat geen gevarensymbool op de verpakking. Let wel op deze punten:

• Ogen: het poeder kan prikken in je ogen. Krijg je er iets in, spoel dan met lauw water.
• Huid: maak je vaak en lang schoon, draag dan huishoudhandschoenen. Dat is prettiger voor je huid.
• Kinderen en huisdieren: bewaar baking soda, net als andere schoonmaakmiddelen, buiten hun bereik.
• Afgesloten fles: meng baking soda en azijn nooit in een dichte fles of pot, want de druk van het gas kan hem laten openbarsten.

Soda is sterker dan baking soda. Het kan je ogen ernstig irriteren en heeft daarom een waarschuwing op de verpakking. Werk met soda altijd met handschoenen. En meng chloor nooit met azijn of een ander zuur middel: daarbij komt giftig chloorgas vrij.

Is baking soda met azijn gevaarlijk?

Nee, in een open bak, in de gootsteen of op een oppervlak is het niet gevaarlijk. Baking soda en azijn reageren tot water, koolzuurgas en een zout. Alleen in een afgesloten fles of pot loopt de druk op, en dan kan hij openbarsten. Het bruisen ziet er krachtig uit, maar als het stopt, is er van beide middelen weinig over. Gebruik ze daarom liever na elkaar: eerst baking soda tegen vuil en vet, dan naspoelen, dan azijn tegen kalk.

Alternatieven voor baking soda bij het schoonmaken

Baking soda is een goede keus voor milde en veilige schoonmaak, maar niet voor elke klus het beste middel. Kies per soort vuil:

• Kalk en urinesteen: schoonmaakazijn of citroenzuur. Die zijn zuur en lossen kalk op; vet lossen ze nauwelijks op.
• Vet: soda, of een sopje met afwasmiddel.
• Glans op roestvrij staal: citroensap is een natuurlijke reiniger en kan worden gebruikt om roestvrijstalen oppervlakken te laten glanzen. Wrijf daarna droog.
• Dagelijks schoonmaken: een sopje van warm water met een allesreiniger is meestal genoeg.

Een milieuvriendelijke manier om schoon te maken is bijvoorbeeld door groene zeep te gebruiken, een mild maar krachtig schoonmaakmiddel dat veilig is voor verschillende oppervlakken. Ook in de winkel zijn schoonmaakmiddelen te koop die zijn ontworpen om milieuvriendelijk te zijn. Zoek je een middel dat net zo effectief is, maar minder werk vraagt, dan zijn deze producten een goede optie.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet baking soda intrekken?

Bij lichte vlekken is 10 tot 15 minuten genoeg. Aangekoekt vuil of een vlek in stof mag een halfuur intrekken. Op een ovenschaal of bakplaat kun je een pasta een nacht laten zitten. Daarna schrob je en neem je na met een vochtige doek.

Kun je met baking soda ontsmetten?

Nee. Baking soda maakt schoon, maar het is geen ontsmettingsmiddel: het doodt bacteriën en schimmels niet betrouwbaar. Thuis is ontsmetten ook zelden nodig. Volgens Milieu Centraal is bacteriën doden met chloor, afgezien van medische redenen, eigenlijk nooit nodig. Een sopje van warm water met allesreiniger of afwasmiddel is genoeg.

Is baking soda slecht voor het milieu?

Nee, in de hoeveelheden die je thuis gebruikt, is baking soda niet slecht voor het milieu. Er zitten geen geurstoffen of fosfaten in, en het gaat met het afvalwater mee naar de waterzuivering. Wel wordt baking soda in fabrieken gemaakt, en dat kost energie. Ook soda is in normale hoeveelheden niet schadelijk voor het milieu. Het meeste milieuvoordeel haal je door zuinig te doseren, want meer middel maakt niet schoner (Milieu Centraal).

Waar koop je baking soda?

Baking soda koop je in de supermarkt, bij de drogist en in de bouwmarkt. In de supermarkt staat het vaak bij de bakproducten, soms onder de naam zuiveringszout, en soms bij de schoonmaakmiddelen. Het is hetzelfde middel, dus je kunt allebei gebruiken om schoon te maken.

Kort samengevat

• Baking soda is een mild schuurmiddel tegen vlekken, aanslag, aangekoekte resten, lichte vetspetters en geurtjes.
• Een pasta maak je van drie delen baking soda op één deel water. Laat hem 10 tot 30 minuten intrekken en neem goed na.
• Kalk los je op met schoonmaakazijn of citroenzuur, een dikke vetlaag met soda.
• Niet gebruiken op aluminium, gepolijst natuursteen, gelakt of geolied hout, hoogglans, coatings, wol en zijde.
• Niet mengen met azijn: ze heffen elkaar op, en in een dichte fles kan de druk te hoog worden.

Is zorgen voor anderen jouw ding en wil je schoonmaken als beroep? Bekijk dan onze thuiszorg vacatures.