logo

Strijkijzer Schoonmaken: De tips voor een Perfect Functionerend Strijkijzer

Zo maak je de zool schoon, haal je bruine vlekken en gesmolten stof weg en ontkalk je je strijkijzer zonder schade.

Emma de Vries

Geüpdatet op 23 oktober 2026

Groen-wit stoomstrijkijzer op een lichtblauw kledingstuk

Een strijkijzer of strijkbout maak je schoon in twee delen: de zool en de binnenkant. Veeg de zool af met een vochtige doek of een zacht sponsje als het strijkijzer koud is en de stekker eruit is. Aangekoekt vuil, bruine aanslag of gesmolten stof haal je eraf met een strijkijzerreiniger op een warme zool. De binnenkant ontkalk je met de ontkalkingsknop of het antikalksysteem van je strijkijzer. Kijk altijd eerst in de handleiding: wat daar staat, gaat voor. Niet elke zool kan tegen schuurmiddelen en niet elk strijkijzer kan tegen azijn. Hieronder lees je per probleem wat je doet, en wanneer huismiddeltjes uit Oma weet raad, zoals baking soda en tandpasta, wel en niet helpen.

Wil jij van schoonmaken je werk maken? Dat kan gemakkelijk als huishoudelijke hulp. Bekijk al onze thuiszorg vacatures in jouw regio!

Waarom is het belangrijk om je strijkijzer schoon te maken?

Een vieze zool glijdt minder goed over de stof en kan vlekken op je kleding geven. Kalk is de grootste boosdoener. Die ontstaat als je kalkhoudend water verhit, en hoe harder het water, hoe meer kalk. Kalk verstopt de stoomgaatjes. Je strijkijzer stoomt dan minder, gaat lekken of laat witte kalkdeeltjes en bruine druppels op je wasgoed achter. Ontkalk je op tijd en houd je de zool schoon, dan voorkom je die problemen en doe je langer met je strijkijzer.

Hoe maak je een strijkijzer schoon?

Welke aanpak je kiest, hangt af van het probleem: een vieze zool, kalk in de stoomgaatjes, bruine aanslag of gesmolten stof. Begin altijd met de zachtste methode. Werk aan een koude zool met de stekker uit het stopcontact, tenzij de methode een warme zool vraagt, zoals de strijkijzerreiniger. Test een nieuwe methode eerst op een klein stukje van de zool.

Strijkijzer zool schoonmaken

Veeg de strijkzool na het strijken af met een vochtige doek of een zacht sponsje. Zit er vuil in of rond de stoomgaatjes, vul dan het reservoir en strijk met veel stoom over een dikke, oude lap. Het vuil komt uit de gaatjes en blijft in de lap achter. Gebruik nooit staalwol, een metalen schuursponsje of schuurmiddel. Daarmee kras je de zool, en een beschadigde zool strijkt minder goed (Consumentenbond).

Met een strijkijzerreiniger

Voor aangekoekt vuil, bruine aanslag en gesmolten stof gebruik je een strijkijzerreiniger, ook wel strijkboutreiniger of reinigingsstick genoemd. Je koopt hem bij de drogist, in het warenhuis of in de naaiwinkel. Volg de gebruiksaanwijzing op de verpakking. Meestal gaat het zo:

  1. Zet het strijkijzer op de wolstand, rond 140 tot 150 graden.
  2. Wrijf de stick over de warme zool.
  3. Laat het een paar seconden inwerken, zodat het vuil loskomt.
  4. Veeg de zool schoon met een droge, ruwe doek.
  5. Strijk daarna een paar keer over een oude lap, zodat er geen resten op je kleding komen.

Heeft je strijkijzer een zelfreinigende zool, bij Tefal heet die autoclean, gebruik dan geen strijkijzerreiniger. Die beschadigt de laag.

Met baking soda

Baking soda staat in veel lijstjes met huismiddeltjes, ook bij Oma weet raad. Het is wel een mild schuurmiddel, en de Consumentenbond raadt schuurmiddelen op de strijkzool af. Gebruik het daarom alleen als de doek en de strijkijzerreiniger niet helpen, en niet als je handleiding schuurmiddelen verbiedt.

  1. Voorbereiding: Meng twee eetlepels baking soda met een beetje water tot een dikke pasta.
  2. Aanbrengen: Smeer de pasta op de koude zool en wrijf zachtjes met een zachte doek, zonder te drukken. Houd de pasta uit de stoomgaatjes.
  3. Afvegen: Neem de zool af met een schone, vochtige doek en droog hem af.
  4. Nastomen: Strijk met stoom over een oude lap, zodat er geen baking soda in de gaatjes achterblijft.

Wat je nog meer met dit middel doet, lees je bij baking soda schoonmaken.

Strijkijzer ontkalken

Hoe je ontkalkt, hangt af van het antikalksysteem van je strijkijzer. In de handleiding staat welk systeem jouw strijkijzer heeft en hoe vaak je het gebruikt.

Met de ontkalkingsknop of zelfreiniging

Veel stoomstrijkijzers hebben een ontkalkingsknop. Die heet ook Calc-Clean, De-Calc of zelfreiniging. Volg de stappen uit je handleiding. In grote lijnen gaat het zo:

  1. Vul het reservoir met kraanwater en warm het strijkijzer op.
  2. Houd het strijkijzer boven de gootsteen.
  3. Druk op de knop en schud het strijkijzer zachtjes heen en weer. Koud water stroomt door de hete zool, en door het temperatuurverschil brokkelt de kalk af en spoelt hij uit de gaatjes.
  4. Strijk daarna eerst over een oude lap, zodat de laatste kalkdeeltjes niet op je kleding komen.

Sommige strijkijzers van Philips vangen de kalk op in een bakje, de Quick Calc Release. Dat haal je eruit, leeg je en zet je terug. Philips raadt aan dat eens per maand te doen, of vaker als het nodig is.

Met een antikalkstaafje, kalkverzamelaar of antikalkpatroon

  • Antikalkstaafje: een staafje in het reservoir dat kalk aantrekt. Zet het regelmatig in een kopje schoonmaakazijn of citroenzuur. Tefal adviseert om het vier uur te laten weken. Spoel het daarna af en zet het terug.
  • Kalkverzamelaar: een bakje of staafje dat de kalk opvangt, bij Tefal de calc collector. Haal hem eruit, spoel hem af onder de kraan en zet hem terug. Doe dat elke drie maanden. Strijk je vaker dan drie keer per week of is je water hard, dan elke maand.
  • Antikalkpatroon: dit zit vooral in stoomgeneratoren. Het patroon verzacht het water. Het apparaat geeft aan wanneer het op is. Een patroon gaat gemiddeld drie maanden mee.

Zonder antikalksysteem: ontkalken met azijn

Heeft je strijkijzer geen ontkalkingsknop, staafje of patroon, kijk dan in de handleiding of je azijn mag gebruiken. Tefal is daar duidelijk over: gebruik nooit een ontkalkingsmiddel of azijn in de stoomtank, want die kunnen hem beschadigen (Tefal). Mag het wel, doe het dan zo:

  1. Leeg het reservoir en spoel het om onder de kraan.
  2. Vul het met water en een scheut schoonmaakazijn. Gebruik nooit pure azijn, want die kan de afdichtingen aantasten.
  3. Zet het strijkijzer minstens vier minuten op de hoogste stand en druk een paar keer op de stoomknop.
  4. Zet het uit en laat het een half uur intrekken.
  5. Spoel het reservoir om, vul het met schoon water en stoom het leeg op een oude theedoek, tot er geen azijn meer uit komt.

Voor citroenzuur geldt hetzelfde: gebruik het alleen in het reservoir als de handleiding dat toestaat. Wat schoonmaakazijn is en hoe sterk je hem maakt, lees je bij schoonmaakazijn verdunnen.

Hoe vaak ontkalk je je strijkijzer?

In de handleiding staat hoe vaak je moet ontkalken. Voor de meeste strijkijzers is dat eens per maand. Stoomgeneratoren geven vaak zelf aan wanneer het tijd is.

Kalk voorkomen

  • Leeg het reservoir na elke strijkbeurt en zet het strijkijzer niet weg met water erin.
  • Spoel het strijkijzer na elke tien strijkbeurten door met kraanwater.
  • Gebruik kraanwater, want daar zijn stoomstrijkijzers voor gemaakt. Is je water hard, meng het dan half om half met gedestilleerd of gedemineraliseerd water.
  • Gebruik geen strijkwater of geurwater. Parfum en andere toevoegingen maken stomen moeilijker, geven bezinksel en kunnen vlekken op je kleding maken.

Ben jij goed in schoonmaken en wil je werk dat écht verschil maakt? Kijk dan eens naar werken in de thuiszorg.

Schoonmaken van de onderkant van je strijkijzer

De onderkant is de zool met de stoomgaatjes. Vuil op de zool maak je schoon zoals hierboven staat. Komt er weinig stoom uit of zitten de gaatjes dicht, dan zit er kalk of verbrand textiel in. Ontkalk dan eerst. Strijk daarna met veel stoom over een dikke, oude lap, zodat het losgekomen vuil uit de gaatjes komt. Houd de onderkant glad. Strijk niet over knopen, ritsen of andere metalen onderdelen, en zet je strijkijzer niet met de zool op een metalen of ruwe ondergrond.

Verwijderen van bruine vlekken van je strijkijzer

Bruine of zwarte aanslag op de zool is meestal verbrand textiel, stijfsel, strijkwater of een stukje opdruk van je kleding. Haal het eraf met een strijkijzerreiniger op een warme zool, zoals hierboven staat. Blijft er een vlek over, probeer dan tandpasta of baking soda.

Met tandpasta

Witte tandpasta is net als baking soda een mild schuurmiddel. Gebruik het dus alleen voor een vlek die met de reiniger niet weggaat.

  1. Voorbereiding: Haal de stekker eruit en laat de zool afkoelen. Doe een klein beetje witte tandpasta op een vochtige doek.
  2. Reinigen: Wrijf zachtjes over de vlek, zonder te drukken, en houd de tandpasta uit de stoomgaatjes.
  3. Afnemen: Veeg de zool schoon met een vochtige doek en strijk daarna met stoom over een oude lap.

Gesmolten stof of plastic van je strijkijzer halen

Is er een synthetische stof of een stukje plastic op de zool gesmolten, krab het er dan niet af met een mes of staalwol. Daarmee beschadig je de zool. Zet het strijkijzer op de wolstand en gebruik een strijkijzerreiniger. Die maakt de gesmolten resten los, zodat je ze met een droge, ruwe doek wegveegt. Herhaal dat tot de zool schoon is en strijk daarna een paar keer over een oude lap. Nagellakremover met aceton raden we af: Tefal zegt dat je geen oplosmiddelen op de zool gebruikt.

Voorkom het de volgende keer door de temperatuur af te stemmen op het waslabel. Wat de stippen op het label betekenen, lees je in ons overzicht van alle wassymbolen. Hoe je synthetische stoffen strijkt zonder dat ze smelten, lees je in onze tips over polyester strijken.

Meer schoonmaaktips

Kalk zit ook in je andere apparaten. Lees hoe je met eenvoudige middelen het ontkalken van een waterkoker aanpakt, of volg ons stappenplan voor het schoonmaken van een airfryer. Een kledingstuk van suède strijk je liever niet: lees hoe je suède schoonmaakt. Heb je liever hulp in het huishouden, lees dan wat de kosten voor huishoudelijke hulp zijn.

Je strijkijzer geeft bruine vlekken op je kleding

Komen er bruine druppels uit je strijkijzer, dan heeft dat een van deze oorzaken:

  • Verbrand textiel in de stoomgaatjes. Maak de zool schoon en kijk of de temperatuur niet te hoog staat voor de stof.
  • Geurwater of strijkwater in het reservoir. Spoel de tank schoon, vul hem met kraanwater en ontkalk het strijkijzer.
  • Kalk. Ontkalk het strijkijzer. Komen er witte kalkdeeltjes op je wasgoed, strijk er dan niet overheen maar schud ze eraf.
  • Restwater van het ontkalken. Strijk een paar keer zonder stoom over een oude lap tot de druppels weg zijn.

Bruine vlekken uit je kleding halen

Hoe sneller je erbij bent, hoe beter. Wrijf wat vloeibaar wasmiddel op de vlek en was het kledingstuk op de warmste temperatuur die het label toestaat. Een hardnekkige vlek of een schroeiplek laat je eerst helemaal weken in een sopje met wasmiddel. Zie je de vlek na het wassen nog, herhaal het dan voordat je het kledingstuk droogt of strijkt. Wol en zijde was je met de hand.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Hoe ontkalk je een strijkijzer?

Gebruik de ontkalkingsknop, ook wel Calc-Clean of zelfreiniging. Vul het reservoir, warm het strijkijzer op en druk boven de gootsteen op de knop, zodat de kalk uit de zool spoelt. Heeft je strijkijzer een antikalkstaafje, kalkverzamelaar of patroon, maak die dan schoon of vervang hem. Azijn in het reservoir gebruik je alleen als de handleiding het toestaat. Strijk daarna eerst over een oude lap.

Hoe maak ik de zool van mijn strijkijzer schoon?

Veeg de koude zool af met een vochtige doek of een zacht sponsje. Aangekoekt vuil haal je eraf met een strijkijzerreiniger op een warme zool. Strijk daarna met stoom over een oude lap. Gebruik geen staalwol of schuurmiddel, en baking soda of tandpasta alleen voorzichtig als de rest niet helpt.

Hoe verwijder ik bruine vlekken van mijn strijkijzer?

Bruine aanslag is meestal verbrand textiel, stijfsel of strijkwater. Gebruik een strijkijzerreiniger op een warme zool en veeg de zool schoon met een droge, ruwe doek. Blijft er iets zitten, wrijf dan voorzichtig met wat witte tandpasta of baking soda op een vochtige doek over de koude zool.

Kan ik mijn strijkijzer schoonmaken met azijn?

Dat hangt af van je strijkijzer. Een antikalkstaafje mag je in azijn of citroenzuur zetten. In het reservoir gebruik je azijn alleen als de handleiding het toestaat, en dan verdund. Tefal raadt azijn in de stoomtank af, omdat die erdoor beschadigd kan raken. Spoel daarna goed na met kraanwater, zodat er geen azijn achterblijft.

Wat moet ik doen als mijn strijkijzer plakt aan kleding?

Dan zit er gesmolten stof, stijfsel of strijkwater op de zool, of staat het strijkijzer te heet voor de stof. Maak de zool schoon met een strijkijzerreiniger en zet de temperatuur volgens het waslabel. Strijk kleding met een opdruk aan de binnenkant.

Hoe maak ik de onderkant van mijn strijkijzer schoon?

De onderkant is de zool met de stoomgaatjes. Veeg de zool af met een vochtige doek en haal aangekoekt vuil eraf met een strijkijzerreiniger. Komt er weinig stoom uit de gaatjes, ontkalk het strijkijzer dan. Strijk daarna met veel stoom over een dikke, oude lap om het laatste vuil uit de gaatjes te blazen.

Waarom lekt mijn strijkijzer of stoomt het niet meer?

Lekt je strijkijzer, dan is het niet warm genoeg voor stoom: zet de temperatuur hoger. Geef je veel stoomstoten achter elkaar, wacht dan even, zodat het strijkijzer weer druk opbouwt. Stoomt het niet, kijk dan of er water in het reservoir zit en of het warm genoeg is. Helpt dat niet, dan zit er kalk in en is het tijd om te ontkalken.

Kort samengevat

  • Zool: een vochtige doek op een koude zool, een strijkijzerreiniger voor aangekoekt vuil, en nooit staalwol of schuurmiddel.
  • Ontkalken: met de ontkalkingsknop, het staafje, de kalkverzamelaar of het patroon, meestal eens per maand. Azijn alleen als de handleiding het toestaat.
  • Bruine vlekken en gesmolten stof: een strijkijzerreiniger op een warme zool, en tandpasta of baking soda alleen voorzichtig.
  • Voorkomen: het reservoir leeg na het strijken, kraanwater zonder geurtjes en de temperatuur volgens het waslabel.

Wil jij van schoonmaken je werk maken? Dat kan gemakkelijk als huishoudelijke hulp. Bekijk al onze thuiszorg vacatures in jouw regio!

Emma de Vries

Redacteur bij Docura

Emma schrijft over thuiszorg, huishouden en alles wat komt kijken bij een fijn thuis. Met een achtergrond in de zorgsector deelt ze praktische inzichten voor cliënten en medewerkers.

Kunnen wij u helpen?
  • Doe de hulpwijzer en ontdek binnen een minuut wat wij voor u kunnen betekenen.
Deel dit artikel!